Ka fjalë që nuk janë “gabim”. Janë qëndrim. Ka shprehje që nuk janë “kritikë”. Janë përçmim.

Kur një figurë publike si Nysret Pllana përdor gjuhë denigruese për xhamitë shqiptare duke i quajtur “xhamitë e hamamit” dhe nënçmon bamirësinë e mërgatës, kjo nuk është debat për histori — është përçarje dhe fyerje e dinjitetit të shqiptarëve.

Zëri që dikur na bashkonte

Unë e kam ende në kujtesë zërin e Nysret Pllanës gjatë luftës — si zë i Radio Kosova e Lirë, zë i ditëve të UÇK-së, kur ne brenda Kosovës kërkonim vetëm një gjë: të dinim çka po ndodhte. Shpesh ishte pothuaj i vetmi mjet informimi; e ruanim me sakrificë baterinë e makinës vetëm për ta dëgjuar. Ishte zë shprese në kohë të errët.

Prandaj sot, kur i njëjti njeri del me gjuhë përbuzëse ndaj besimit dhe vatrave tona, kjo është thellësisht e trishtueshme. Mos ta humbim respektin dhe përjetësinë për një “kaci” mllefi në këto kohë të vështira.

Goditja mbi njeriun dhe mbi historinë

Në Kosovë, shumica dërrmuese e shqiptarëve identifikohen si myslimanë. Të godasësh xhaminë me përçmim do të thotë të godasësh nënën që lutet, plakun që mban shpresën gjallë dhe familjen që kërkon paqe. Kjo nuk është “trimëri intelektuale” — është shkelje e respektit bazë njerëzor.

Dhe për ata që flasin “me histori”: Më 10 qershor 1878, kuvendi që themeloi Lidhjen Shqiptare të Prizrenit u mbajt në mjediset e Xhamisë Bajrakli. Të ulësh sot xhamitë shqiptare me gjuhë poshtëruese, do të thotë të ulësh edhe një pjesë të kornizës ku u organizua vetë zgjimi ynë kombëtar.

Xhamia si mémëdhe për gurbetçarin

Xhamitë në mërgim nuk janë vetëm objekte kulti; ato janë “ambasada shpirtërore” ku gurbetçari e ndjen mémëdheun më pranë vetes. Aty ruhet gjuha shqipe te fëmijët, forcohen vlerat familjare dhe organizohet solidariteti që mban gjallë me mijëra familje në atdhe. T’i fyesh këto vatra do të thotë të fyesh sakrificën e çdo mërgimtari që me djersë i ndërtoi ato për të mos e harruar rrënjën e vet.

Kërkesa minimale

  1. Tërheqje e deklaratave dhe kërkim-falje e qartë, pa “por” e pa justifikime. Një ndjesë e vërtetë është: “Gabova. Fjalët ishin të gabuara.”
  2. Që debatet mbi identitetin të bëhen me argumente, jo me etiketime poshtëruese.
  3. Të mos normalizohet gjuha që ndan shqiptarin nga shqiptari. Ne e mbrojmë dinjitetin me dinjitet — jo me kërcënime.

Fjala e fundit: Kush e ul vëllanë e vet, nuk e ul atë — e ul veten. Ne nuk kemi luksin të copëtohemi. Shqiptaria mbahet gjallë me bashkim, punë dhe dinjitet. Të mos e shndërrojmë fjalën në shkop për t’i rrahur shqiptarët tanë.

✍️ Shuajb Isufi

📅 20 Shkurt, 2026