Kosova mes lodhjes politike dhe nevojës për shtet

“Bëhet mirë.”

Kosova s’po lodhet veç nga politika. Po lodhet nga mënyra si po sillemi me njëri-tjetrin.

Kjo fjali është përsëritur aq shumë, sa sot tingëllon më shumë si qetësues sesa si plan. Ky vend ka kaluar shtypje, luftë, djegie, humbje dhe rindërtim. Nuk ka ardhur deri këtu nga fati. Ka ardhur nga sakrifica. Pikërisht për këtë arsye, gjendja e sotme dhemb më shumë: sepse problemi nuk është mungesa e historisë. Problemi është mungesa e seriozitetit përballë historisë.

Kosova nuk nisi nga zero. Nisi nga rrënojat. Pas vitit 1999, ajo hyri në administrim të përkohshëm ndërkombëtar nën UNMIK. Kjo do të thotë se shteti ynë nuk lindi në qetësi, por në një terren ku duhej rindërtuar gjithçka: institucion, rend, besim dhe vetë ideja e normalitetit. Për shumë familje, paslufta nisi me rrobat e trupit, me kulme të djegura dhe me nevojën për ta ngritur jetën nga fillimi.

Këtu nis edhe problemi ynë i vjetër: ndërtuam formën më shpejt se përmbajtjen. Bëmë institucione, por jo gjithmonë shtet. Shkruam ligje, por nuk e rrënjosëm peshën e zbatimit. Prandaj sot çdo krizë na duket si rrëshqitje buzë humnerës. Sepse baza ka mbetur e brishtë.

Ngërçi i sotëm nuk nisi më 5 mars. Atë ditë vetëm shpërtheu. Në shkurt 2025, LVV doli forca e parë me 42.30 për qind, por pa shumicë të mjaftueshme. Pas bllokadës, vendi shkoi sërish në zgjedhje të parakohshme në dhjetor 2025. Aty LVV fitoi rreth 51.11 për qind dhe 57 ulëse. Më 11 shkurt 2026 u votua qeveria me 66 vota. Por më 5 mars dështoi zgjedhja e presidentit, sepse në sallë nuk pati kuorumin prej 80 deputetësh. Të nesërmen, presidentja shpërndau kuvendin dhe vendi hyri në zgjedhje të tjera.

Pra jo, problemi nuk është një seancë. Problemi është se shteti po lëviz me ndërprerje: niset, ndalet, votohet, bllokohet, shpërndahet, kthehet te zgjedhjet. Dhe kjo lodhje është më e rrezikshme se vetë ngërçi. Sepse kur qytetari lodhet, ai ose dorëzohet, ose verbohet pas taborrit të vet. Të dyja janë humbje.

Por problemi më i madh nuk është veç te votat. Është te klima. Raporti i BIRN-it për zgjedhjet 2025 foli për gjuhë urrejtjeje, dezinformim dhe abuzim dehumanizues. Edhe dokumentimi i BE-së për të njëjtën periudhë tha qartë se urrejtja dhe dezinformimi po e dëmtojnë debatin demokratik. Pra kjo nuk është më thjesht ndjesi. Është problem i dokumentuar.

Sot duket sikur shumë vetë nuk duan ta bindin tjetrin, por ta poshtërojnë. Nuk duan debat, por nënçmim. Nuk duan shtet, por fitore mbi “tjetrin”. Dhe këtu kemi hyrë në rrugë të keqe. Sepse po e kthejmë politikën në inat, median në arenë dhe qytetarin në tifoz.

Po, ka njerëz që besojnë se fajin e ka krejt njëra palë. Ka të tjerë që thonë se gjithçka është trashëgimi e sistemit të vjetër. E vërteta është më e hidhur: ky vend po e paguan bashkë dobësinë e institucioneve, egoizmin e elitave dhe paaftësinë për të ruajtur një minimum mirëkuptimi. Rrënjët e interesave të ngushta nuk zhduken shpejt. Por edhe pushteti nuk lirohet nga përgjegjësia vetëm pse thotë se po lufton të vjetrin. Për postin e presidentit duhej urë. Ajo urë nuk u ndërtua. Dhe kur s’ndërtohet ura, vjen kriza.

E megjithatë, kjo s’duhet të jetë fjala e fundit. Kosovës nuk i duhet një zë tjetër që bërtet. I duhet një zë që kujton. Që kujton se shteti është shtëpia jonë e përbashkët. Jo shtëpia e partisë sime. Jo strehë për të ngjashmit me mua. Shtëpia jonë. Një ombrellë e përbashkët nën të cilën duhet të ketë vend për qytetarë me bindje të ndryshme politike, shoqërore e ideologjike.

Ndoshta ende e kemi vështirë ta duam shtetin si të vetin, sepse për shekuj s’e kemi pasur. Gjithmonë kemi jetuar nën dikë, jo me dikë. Prandaj edhe sot, herë pas here, shtetin e shohim si të huaj. Por ky fidan është i yni. Dhe fidanët nuk rriten me urrejtje. Rriten me kujdes. Me ligj. Me qytetari. Me dorë të matur.

Le të luftojmë më pak për egon dhe më shumë për vendin. Le të mos e shesim bashkëjetesën për disa like. Le të ndërtojmë një Kosovë që ua lëmë pasardhësve si vend për të jetuar me dinjitet, jo si vend nga i cili iket me dhimbje. Sot kemi nevojë për më shumë mirësi dhe respekt mes qytetarëve, më shumë maturi te akterët publikë dhe më shumë atdhedashuri që s’përdoret si slogan, por si përgjegjësi.

Patriotizmi i sotëm fillon aty ku mbaron urrejtja ndaj njëri-tjetrit.

Shuajb Isufi